İklim Kanunu kapsamında hazırlanan taslak, Türkiye’nin karbon piyasası altyapısına ilişkin temel ilkeleri ortaya koyuyor.
2 Temmuz 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7552 sayılı İklim Kanunu kapsamında hazırlanan Karbon Kredilendirme ve Denkleştirme Yönetmeliği Taslağı, 1 Ağustos 2025 tarihi itibarıyla kamuoyunun görüşüne açıldı. Taslak yönetmelik, Türkiye’nin ulusal karbon denkleştirme sistemini (TR KDS) kurarak, emisyon azaltımı ve giderimi projelerinden elde edilen kazanımların karbon kredisine dönüştürülmesine yönelik çerçeveyi belirlemektedir.
Yeni sistemin temel amacı, gönüllü ve zorunlu karbon azaltım projeleri kapsamında oluşturulan emisyon azaltımlarının izlenebilir, doğrulanabilir ve uluslararası piyasalarda kullanılabilir nitelikte karbon kredilerine dönüştürülmesini sağlamaktır. Taslak aynı zamanda Paris Anlaşması’nın 6. maddesiyle uyumlu bir altyapının oluşturulmasını da öngörmektedir.
Taslakta Öne Çıkan Başlıklar
Yönetmelik taslağı ile oluşturulması öngörülen Türkiye Karbon Denkleştirme Sistemi (TR KDS), karbon piyasasında ulusal bir çerçeve sunmayı amaçlamaktadır. Taslakta yer alan bazı önemli düzenlemeler şu şekildedir:
- Turkuaz Kredi Tanımı: Her bir ton CO₂ eşdeğeri emisyon azaltımı için “turkuaz kredi” olarak adlandırılan ulusal karbon kredileri oluşturulacaktır.
- Kayıt Sistemleri: Ulusal ve uluslararası işlemler için ayrı kayıt sistemleri kurulacak:
- Türkiye Karbon Denkleştirme Kayıt Sistemi
- Türkiye Uluslararası Karbon Kayıt Sistemi
- Bağımsız Doğrulama: Projelerin geçerli kılınması, izlenmesi ve doğrulanması Türk Standartları Enstitüsü (TSE) ve TÜRKAK gibi yetkili kuruluşlar tarafından gerçekleştirilecektir.
- Çifte Sayımın Önlenmesi: Kredilerin geçerliliği, çifte sayımı önleyen izleme ve doğrulama mekanizmalarına bağlı olacaktır.
- Paris Anlaşması Uyumlu Altyapı: Sistem, Paris Anlaşması’nın 6. maddesi çerçevesinde uluslararası karbon piyasalarıyla teknik uyum hedeflemektedir.
- Pilot Uygulamalar: Uluslararası kredilerin Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında geçici olarak kullanımına imkân tanıyan uygulamalar öngörülmüştür.
- Gönüllü Piyasa Teşvikleri: Gönüllü karbon piyasalarına yönelik destekleyici mekanizmaların geliştirilmesi planlanmaktadır.
Stratejik Belgelerle Uyum
Taslak, Türkiye’nin uzun vadeli iklim hedefleri ve kalkınma planları ile stratejik bütünlük içinde hazırlanmıştır. Özellikle aşağıdaki politika belgeleriyle doğrudan ilişkilidir:
- 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi
- Kalkınma Planı (2024–2028)
- Orta Vadeli Program (2025–2027)
- Yeşil Mutabakat Eylem Planı
- 2053 İklim Stratejisi ve Eylem Planı
Bu belgelerle uyumlu olarak taslak, çevresel sürdürülebilirlik ilkeleri ile karbon piyasasının şeffaf ve izlenebilir şekilde kurulmasına yönelik esasları ortaya koymaktadır.
Görüş Bildirme Süreci
Karbon Kredilendirme ve Denkleştirme Yönetmeliği Taslağı, 18 Ağustos 2025 tarihine kadar kamuoyunun görüşüne açıktır. Görüş bildirmek isteyen kurum, kuruluş ve bireyler:
[email protected] adresine e-posta yoluyla katkı sunabilirler.
Taslak metne ve ek belgelerine İklim Değişikliği Başkanlığı’nın resmî web sitesinden ulaşılabilir:
https://iklim.gov.tr/taslaklar-i-2124
Bu Yazı Hangi Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Hizmet Ediyor?
